Từ Quảng Khê có ba hướng đi trong ngày hợp lý: lên phía Gia Nghĩa để có phố, chợ lớn, hồ trung tâm và các thác gần đô thị; rẽ sang vùng hồ nhiều đảo ở xã Tà Đùng láng giềng để ngắm cảnh hồ; hoặc xuôi quốc lộ 28 xuống vùng Di Linh, nơi cà phê và chè phủ đồi, giao với quốc lộ 20. Chọn một hướng cho một ngày là vừa; cố gói cả ba vào một ngày thì phần lớn thời gian sẽ nằm trên xe, trên những đoạn đèo dốc.
Lợi thế của Quảng Khê là ở giữa: không phải đi quá xa theo hướng nào, và có thể về ngủ lại cùng một chỗ. Bài này mô tả từng hướng, ai hợp với hướng nào, cách xếp giờ, và những điều cần kiểm trước khi đi, nhất là vào mùa mưa.
Khoảng cách và thời gian di chuyển thực tế phụ thuộc điểm xuất phát, loại xe và tình trạng đường hôm đó, nên bài không nêu con số chính xác. Ứng dụng bản đồ cho bạn ước lượng; hãy cộng thêm thời gian cho đoạn đèo và cho những lần dừng ngắm.
Ba hướng đi trong ngày: so nhanh
Bảng dưới giúp chọn hướng theo người đi cùng và thứ bạn muốn thấy:
| Hướng | Thấy gì | Hợp với | Cần để ý |
|---|---|---|---|
| Lên Gia Nghĩa | Phố đồi, hồ trung tâm, chợ, quán ăn đa dạng, thác gần đô thị | Gia đình có trẻ nhỏ, người lớn tuổi, người cần mua sắm, làm việc | Đường quốc lộ có xe tải, khu đô thị đông vào giờ tan tầm |
| Sang vùng hồ Tà Đùng | Hồ thủy điện rộng, nhiều đảo đồi, đồi vườn và rừng | Người thích cảnh quan, chụp ảnh, đi chậm | Đường vào nhiều dốc cua, mùa mưa trơn; hỏi đường tại chỗ |
| Xuống Di Linh | Đồi cà phê và chè, thị trấn cao nguyên, nút giao quốc lộ 20 | Người thích nông nghiệp, muốn nối tiếp đi Bảo Lộc, Đà Lạt | Chặng giữa vắng, có đèo, ít dân cư; xăng và nước chuẩn bị đủ |
Không có hướng nào "đẹp nhất". Người lần đầu đến vùng thường chọn vùng hồ vì cảnh lạ; người ở lâu hay chọn Gia Nghĩa vì tiện; người làm nông, buôn cà phê thường thấy Di Linh thú vị vì so được cách trồng hai vùng.
Hướng thứ nhất: lên Gia Nghĩa
Gia Nghĩa là trung tâm tỉnh Đắk Nông cũ, nay là các phường thuộc tỉnh Lâm Đồng. Với người Quảng Khê, đây là nơi đi chợ lớn, đi bệnh viện, mua sắm, làm giấy tờ; với khách, đây là nơi có nhiều lựa chọn ăn uống và chỗ nghỉ hơn hẳn. Đường lên đi theo quốc lộ 28, qua đồi vườn và các khu dân cư rồi vào phố.
Một ngày ở Gia Nghĩa có thể gồm dạo quanh hồ trung tâm buổi sáng, ăn trưa ở khu chợ, ghé một thác nước gần đô thị vào buổi chiều nếu mùa nước an toàn, rồi về Quảng Khê trước khi trời tối. Phố đồi nhiều dốc, đi bộ mỏi chân, nhưng có nhiều góc nhìn xuống thung lũng và mặt hồ khá đẹp.
Hướng này hợp nhất khi đi với trẻ nhỏ và người lớn tuổi: đường ít vắng, có nhà vệ sinh, quán xá, hiệu thuốc, cơ sở y tế dọc đường. Cũng là hướng nên chọn khi trời mưa, vì có nhiều chỗ trú và việc để làm trong nhà. Muốn tìm hiểu kỹ về Gia Nghĩa, nên đọc các nguồn chuyên về phố đồi này; ở đây chỉ coi đó là một chuyến đi trong ngày từ Quảng Khê.
Hướng thứ hai: ghé vùng hồ ở xã Tà Đùng
Vùng hồ thủy điện với nhiều đảo đồi nhỏ nổi lên giữa mặt nước, được nhiều người gọi là cảnh "vịnh Hạ Long trên cao nguyên", nằm chủ yếu ở xã Tà Đùng, láng giềng của Quảng Khê, cũng thuộc vùng Đắk Glong cũ. Đây là điểm ghé được nhiều người tìm nhất trong vùng, và cũng là lý do không ít khách biết đến tên Quảng Khê khi đi ngang.
Đường sang rẽ từ quốc lộ, đi qua những đoạn dốc, cua, giữa đồi vườn và rừng. Lối rẽ và tình trạng đường có thể thay đổi; hỏi người ở trung tâm xã Quảng Khê đường nào đang đi tốt, có đoạn nào sạt sau mưa không. Các điểm nhìn ra hồ nhiều nơi nằm trên đất tư nhân hoặc trong khu vực được quản lý, nên hỏi trước, đi theo lối đã có.
Một chuyến nửa ngày thường đủ để ngắm hồ từ vài điểm cao và chụp ảnh. Đi buổi sáng sớm để có sương, hoặc chiều muộn để có nắng xiên; giữa trưa mặt hồ phản sáng mạnh, ảnh thường bệt. Về khu bảo tồn, đi thuyền hay nghỉ đêm ở vùng hồ, nên tìm thông tin chuyên sâu từ nguồn của chính địa phương đó; với người ở Quảng Khê, đây chỉ là chuyến ghé ngắn sang nhà hàng xóm.
Hướng thứ ba: xuôi quốc lộ 28 xuống Di Linh
Đi về phía nam theo quốc lộ 28, bạn qua đoạn đồi rừng vắng giữa vùng Đắk Glong cũ và vùng Di Linh, rồi xuống tới khu vực có quốc lộ 28 giao với quốc lộ 20. Từ đây, quốc lộ 20 nối lên Đà Lạt và xuống Bảo Lộc, nên chuyến đi Di Linh cũng có thể là chặng đầu cho một hành trình dài hơn.
Di Linh nổi tiếng là vùng cà phê lâu đời của Lâm Đồng cũ, xen những đồi chè. Đi dạo chợ, uống cà phê, nhìn sự khác biệt giữa vườn ở đây và vườn ở Quảng Khê là một buổi thú vị với người quan tâm nông nghiệp: độ cao, cách trồng xen, cách chăm sóc đôi khi khác nhau dù chỉ cách nhau một chặng quốc lộ.
Chặng giữa là đoạn cần chuẩn bị nhất: ít dân cư, có đèo, sóng điện thoại có lúc yếu, xe tải chạy nhiều. Đổ đầy xăng ở Quảng Khê, mang nước, xuất phát buổi sáng và tính giờ về sao cho qua đoạn vắng khi trời còn sáng. Mùa mưa, nếu trời xấu, cân nhắc đổi sang hướng Gia Nghĩa.
Xếp một ngày: khung giờ gợi ý
Dù chọn hướng nào, nhịp ngày ở cao nguyên nên theo ánh sáng và thời tiết, không theo đồng hồ thành phố:
- Ăn sáng sớm ở Quảng Khê, đổ xăng, kiểm xe, hỏi thời tiết và tình trạng đường.
- Xuất phát khi trời vừa sáng hẳn; buổi sáng mùa mưa thường khô ráo hơn buổi chiều.
- Dồn những việc ngoài trời (ngắm hồ, đi bộ, chụp ảnh) vào buổi sáng.
- Ăn trưa ở điểm đến, nghỉ tránh nắng hoặc tránh mưa.
- Khởi hành về sớm, thường giữa buổi chiều; mùa mưa còn sớm hơn.
- Về đến Quảng Khê trước khi trời tối, tránh chạy đèo trong bóng tối và sương.
Lịch này có vẻ rảnh, nhưng đường đồi luôn lâu hơn dự tính: một lần dừng chụp ảnh, một đoạn đang sửa đường, một cơn mưa bất chợt là đủ làm lệch cả tiếng đồng hồ. Để trống thời gian là cách tránh phải chạy vội trên đèo.
Kiểm trước khi đi, nhất là mùa mưa
Ba hướng đi đều phải qua những đoạn đường đồi núi. Mấy câu hỏi nên có câu trả lời trước khi lên xe:
- Hôm qua và đêm qua có mưa lớn không? Đường hướng đó có đoạn nào sạt, đang phân luồng không?
- Xe còn bao nhiêu xăng, lốp và phanh ổn chưa?
- Ai lái? Người lái có quen đường đèo không, đã ngủ đủ chưa?
- Có tải bản đồ ngoại tuyến, có mang sạc dự phòng không?
- Có ai ở lại biết bạn đi đâu, dự kiến về lúc mấy giờ không?
- Thông tin về điểm đến (đường vào, có còn cho khách vào không, có đang thu phí không) đã kiểm lại gần ngày đi chưa?
Một chuyến đi trong ngày bị hủy vì trời xấu không phải là chuyến đi hỏng. Ở vùng đồi núi mùa mưa, quyết định ở nhà đôi khi là quyết định đúng nhất trong ngày; Quảng Khê vẫn còn đó cho lần sau.
Kết hợp nhiều hướng cho người ở lâu
Nếu ở lại Quảng Khê vài ngày, có thể chia ba hướng ra ba ngày, xen một ngày nghỉ ở xã để đi chợ, vào vườn. Thứ tự hợp lý thường là: ngày đầu đi Gia Nghĩa để làm quen vùng và mua những thứ cần; ngày thứ hai sang vùng hồ khi đã biết đường; ngày thứ ba xuống Di Linh rồi có thể đi tiếp Bảo Lộc hoặc Đà Lạt thay vì quay về.
Người đi từ TP.HCM lên theo hướng Bảo Lộc – Di Linh có thể làm ngược lại: ghé Di Linh trên đường lên, ngủ ở Quảng Khê, hôm sau sang vùng hồ, rồi về bằng hướng Gia Nghĩa và quốc lộ 14. Đi một vòng như vậy, bạn thấy được cả hai cửa vào vùng Đắk Glong cũ mà không phải đi lại một đoạn đường hai lần.
Ở lâu cũng cho phép bạn chọn ngày theo thời tiết. Sáng nào trời trong thì sang vùng hồ; ngày nào dự báo mưa chiều thì đi Gia Nghĩa, có chỗ trú; ngày đường khô ráo, ít gió thì xuống Di Linh. Kiểu đi "nhìn trời rồi tính" này khó với chuyến đi ngắn, nhưng lại là cách người địa phương vẫn sắp xếp công việc theo mùa.
Mang theo gì cho một chuyến trong ngày
Đi trong ngày không cần nhiều đồ, nhưng vài thứ nhỏ quyết định chuyến đi thoải mái hay vất vả, nhất là khi đường về dài hơn dự tính:
- Nước uống và đồ ăn nhẹ cho mọi người, đủ dùng nếu phải chờ trên đường vì sự cố.
- Áo mưa, áo khoác, mũ; thời tiết vùng đồi đổi nhanh trong một buổi.
- Thuốc men cá nhân, thuốc say xe cho người hay say, túi sơ cứu nhỏ.
- Tiền mặt nhỏ lẻ cho quán ven đường, chỗ gửi xe, mua nông sản.
- Sạc dự phòng, cáp sạc trên xe, bản đồ tải sẵn.
- Túi đựng rác để mang rác về, không bỏ lại ở điểm ngắm cảnh hay ven hồ.
Với ô tô, kiểm thêm lốp dự phòng và bộ dụng cụ thay lốp; với xe máy, nên có bình xịt vá lốp nhanh. Trên những đoạn vắng, một chiếc lốp xẹp có thể là chuyện vài phút hay chuyện nửa ngày, tuỳ bạn có chuẩn bị hay không. Gặp chỗ có tiệm sửa xe ở khu dân cư, ghi nhớ vị trí phòng khi chiều về cần đến.
Câu hỏi thường gặp
Từ Quảng Khê đi Tà Đùng có xa không?
Hai xã là láng giềng nên khoảng cách không xa, nhưng đường vào vùng hồ nhiều dốc cua, thời gian đi thực tế lâu hơn con số trên bản đồ. Hỏi người ở trung tâm xã Quảng Khê về lối rẽ và tình trạng đường trước khi đi, nhất là sau mưa lớn.
Có nên đi cả Gia Nghĩa và Tà Đùng trong một ngày không?
Làm được nếu bạn quen đường, đi ô tô và xuất phát rất sớm, nhưng phần lớn thời gian sẽ ở trên xe. Với gia đình có trẻ nhỏ hoặc mùa mưa, tách thành hai ngày sẽ thoải mái và an toàn hơn.
Đi Di Linh từ Quảng Khê cần lưu ý gì nhất?
Chặng giữa ít dân cư, có đèo và sóng điện thoại có lúc yếu. Đổ đầy xăng ở Quảng Khê, mang nước, xuất phát buổi sáng và tính giờ về khi trời còn sáng. Mùa mưa nên theo dõi tin sạt lở trên quốc lộ 28 trước khi đi.
Đi trong ngày bằng xe máy có ổn không?
Ổn với hướng Gia Nghĩa nếu bạn quen chạy đường đồi. Hướng vùng hồ và Di Linh có nhiều dốc cua và đoạn vắng, nên đi theo nhóm, vào mùa khô, ban ngày. Xe máy chở hai người lên dốc dài cần kiểm phanh và lốp kỹ hơn.
Ở đâu tiện hơn để làm điểm xuất phát: Gia Nghĩa hay Quảng Khê?
Gia Nghĩa có nhiều chỗ nghỉ, ăn uống hơn; Quảng Khê nằm giữa nên đi vùng hồ và Di Linh gần hơn. Nếu ưu tiên tiện nghi, ngủ ở Gia Nghĩa; nếu muốn đón sương sớm trên đồi vườn và gần cảnh, ngủ ở Quảng Khê.